على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
34
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
از القاب وزرا مىباشد . آصل ( sol ) . ع . ج اصل . آصى ( si ) ا . ع . ابن آصى يك نوع مرغى است . آصية ( siat ) ا . ع . آشامى كه از خرما سازند . و قرابت زهدان . و بلاى لازم . آط ( tt ) ع . ص جذع آط : تنهء درخت خرما بن آوازكننده ع . ج : اطط ( ottat ) . آطة ( ttat ) ع . ص مونث آط . ج : اواطّ . آطال ( t l ) ع . ج اطل . آطام ( t m ) ع . ج . اطم و ا خ . ع . نام روستائى در يمامه آطريلال ( tril l ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گياهى معمول در طب كه قازى آغى ( قازياغى ) گويند يعنى پنجهء غازچه نو رستهء اين گياه شبيه به پنجهء غاز است و يكى از اجزاى سبزى صحرائى مىباشد . و چون از نورستهء قازياغى و گندنا پلو سازند غذاى بسيار نيكو و گوارائى حاصل مىشود . و نيز آش ماست قازياغى از آشهاى بسيار لذيذ است . آطن ( ten ) ا خ . پ . شهر پايتخت يونان كه داراى 000 ، 750 نفر جمعيت است و مدينة الحكماء نيز گويند . آغا ( q ) ا . پ . امير و رئيس و پيشوا و خواجه و صاحب و حاكم و فرمانگزار . و ص . خداوند و بزرگتر و شريف . و ا خ . لقب مردمان نجيب . و در اين زمان رسم شده كه آغا را در لقب خواجهسرايان حرم و زنان استعمال مىكنند و آقا را در لقب ساير مردم . و بر آغا درصورتىكه مراد خواجهسرا بود اهالى مصر و مردم عثمانى آغارات جمع مىبندند . آغاباجى ( q b ji ) ا . پ . اسم و لقب مادر و خواهر بزرگتر . آغار ( q r ) ص . پ . چيز نم كشيده و خيسيده شده . و چيز فرو شدهء به زمين . و به گل آميخته شده . و خمير شده . و آميزنده ( در اين معانى هميشه بطور تركيب استعمال مىشود ) . و تحريك شده و برانگيخته شده . و اغواكننده و برانگيزاننده . و تحريككننده بر جنگ . وا . فروشدگى نم در زمين . و ظرف و آوند . آغارانيدن ( q r nidan ) ف م . پ . جنبانيدن و حركت دادن . و فرو كردن و زير افگندن . آغارد ( q rad ) ص . پ . كوبنده و سحق كننده . و انگيزنده . آغاردن ( q rdan ) ف ل . : پ . خيسيدن . و برانگيختن . و حركت كردن . و ف م . : سرشتن و خمير كردن . و برانگيزانيدن . و خيسانيدن و فرو كردن در آب . و فرو كردن در زمين . آغارش ( q rec ) م ح . پ . آغاردن . آغاروز ( q rowz ) ا . پ . آغاز و ابتدا و مبادى و شروع . آغاره ( q re ) ا . پ . بند كفش و و پاپوش . آغارى ( q ri ) ا . پ . پارچهء كركى كه تار و پود آن هر دو كرك و بهترين آن آغارى است كه تركمانها مىبافند . و ظرف و آوند . آغاريدن ( q ridan ) ف م . : پ . بر انگيزانيدن . و تر كردن و نمناك كردن . و در زمين فرو بردن . و در آب خيسانيدن . آغاريقون ( q riqun ) ا . پ . مر . غاريقون . آغاز ( q z ) ا . پ . ابتدا و شروع و اول و ورخش هر كارى . و اراده و عزم و قصد . و خواهش . و صدا و آواز . و آغاز كردن ف م . : شروع كردن . و قصد نمودن و خواهش كردن . آغازش ( q zec ) م ح . پ . آغازيدن . آغازكار ( q z - k r ) ص . پ . شروع كننده . آغازگاه ( q z - g h ) ا خ : پ . مبدع عالم كه يزدان باشد . و فلك الافلاك كه مبداء همهء احتياجات بود . آغازنده ( q zande ) ا خ . پ . حضرت بارى تعالى كه آغاز و انجام هر موجودى بامر اوست . آغازه ( q ze ) ا . پ . دستافزارى مر كفشدوزان را . و دوالى كه در ما بين چرم و روى كفش دوزند تا آب و خاك بدرون آن نرود . و شروع در كار . آغازيدن ( q zidan ) ف م : پ . آغاز و ابتدا نمودن . و قصد و اراده كردن . و جنگ كردن . آغاش ( q c ) ص . پ . فراهم آورده و مندرج كرده . آغاشتن ( q ctan ) ف م : پ . فراهم آوردن و جمع كردن . و انداختن يكى را بالاى ديگرى . و قرار دادن چيزى را در نزد ديگرى . آغال ( q l ) ا . پ . اغوا و تحريك و بر انگيختگى بر حركت و جنگ و اغوا . و بلع و چيز ناجويده را فرو بردن . و شروع و ابتدا و آغاز . و ترى و نمناكى و خيسيدگى . و جاى باش گوسپندان . و خانهء زنبوران عسل . آغال پشه ( q l - pace ) ا . پ . شجرة البق و درختى بزرگ كه سده نيز گويند و در شاخهاى آن چيزى باشد خريطه مانند و پر از پشه موسوم به پشهخانه . آغالش ( q lec ) م ح . پ . آغاليدن . و ا . اغوا و برانگيختگى و ترغيب و تحريض